Effect levensstijl op verzuim gering

Volgens initiatiefnemer Jos Blaauwhof van Occure blijven zulke symposia hard nodig. 'Arboprofessionals zien te weinig in wat er gaat gebeuren. Nederland gaat de komende jaren steeds langer doorwerken en dat leidt tot hoger verzuim, en meer uitval - met de bijkomende financiële lasten. Productiviteitseisen gaan omhoog, de pensioenleeftijd schuift op, en het aantal oudere werknemers neemt met grote sprongen toe. Maar we doen er veel te weinig aan om te zorgen dat deze mensen fatsoenlijk de eindstreep halen.’

Wat moet er gebeuren? De trend is om in te steken op levensstijl. Hoe minder medewerkers roken en hoe meer ze sporten, hoe lager het verzuim. Het klinkt logisch.

Maar het is de vraag of het ook waar is.

 Een van de sprekers op het congres was Tilja van den Berg, onderzoeker bij de Raad  voor  Werk  en  Inkomen. Tijdens haar promotieonderzoek bestudeerde ze een groep bouwvakkers. Het bleek mogelijk om te voorspellen wie van hen in de volgende twee jaar meer dan 2 weken zou verzuimen. De sleutel tot dat inzicht: hun werkvermogen.’

Dat werkvermogen is iets anders dan gezondheid. Het is - volgens de officiële definitie - de mate waarin een werknemer, gegeven zijn gezondheid, fysiek en mentaal in staat is om te gaan met de taakeisen van zijn werk. Geen medische diagnose dus, maar een inschatting van de werknemer zelf.

Dat klinkt subjectief, maar de effecten zijn wel degelijk te meten. Uit onderzoek onder 10.000 werknemers in 49 verschillende Nederlandse bedrijven bleek dat een verminderd werkvermogen samenhangt met productiviteitsverlies op het werk.

Risicofactoren
Hoe kan dat werkvermogen in het gedrang komen? Van den Berg onderscheidde in haar promotieonderzoek enkele risicofactoren. ‘Bij hoogopgeleid kantoorpersoneel zagen we een samenhang tussen een verminderd werkvermogen en levensstijlelementen als obesitas en een gebrek aan fysieke inspanning. Maar die samenhang was zwak. Sterker was het verband met een hogere leeftijd en stressvolle levensgebeurtenissen. Maar het sterkst hangt werkvermogen samen met factoren als: gebrek aan teamwork, passieve stresscoping en gebrek aan ontplooiingsmogelijkheden op het werk.’

Het advies aan werkgevers lijkt duidelijk: zorg voor minder stress, meer teamwork en vooral voor meer ontplooiingsmogelijkheden. Maar betekent dit dat de aandacht voor levensstijl wel wat minder mag? ‘Dat is de vraag’, zegt van den Berg. ‘Als de medewerker rookt, zien we inderdaad niet zoveel effecten op het werkvermogen. Misschien een iets hoger verzuim, dat is alles. Maar toch… zijn gezondheid lijdt er natuurlijk wel onder.’

Bron: Arboonline.nl

De vraag is in deze of de werkgever de leefstijl van zijn werknemers kan veranderen; roken is immers de vrije keuze van de werknemer zelf. Kan een werkgever een werknemer daarop aanspreken? De werkgever kan hooguit verbieden om op en rond de werkplek te roken.

Overigens is het advies: 'minder stress' een erg interessante. Daarop zijn meerdere factoren van invloed en niet op alle factoren heeft de werkgever iets te zeggen, bijvoorbeeld de persoonlijkheid van de werknemer.

Van stress op het werk is bekend dat de 'regelruimte', de mate waarin een persoon invloed heeft op de uit te voeren taken en de invulling daarvan, van grote invloed is. Mensen kunnen onder zeer grote druk werken, zolang de regelruimte groot is. Die omstandigheden zouden zelfs als uitdagend kunnen worden ervaren.